โสม บรรณาการล้ำค่าในแดนตะวันตก

พระเจ้าหลุยส์ที่ 14 ยกย่อง "โสม..เป็นสมบัติล้ำค่าแห่งดินแดนตะวันออก"

     กล่าวกันว่า ในปี คศ.1575 พบบันทึกที่เขียนโดยบาทหลวงคาทอลิคชาวรัสซียชื่อ มาร์ชิน มาชิเนียส ซึ่งในบันทึกนั้นมีการกล่าวถึง “โสมเกาหลี” โดยเรียกโสมเกาหลีว่าเป็นสมุนไพรลึกลับของชาวตะวันออก ต่อมาชาวตะวันตกจึงเริ่มรู้จักโสมเกาหลีแพร่หลายขึ้นแบบปากต่อปากโดยกล่าวกันว่าสรรพคุณของโสมเกาหลีช่วยบำบัดโรคได้หลายโรค จัดเป็นสมุนไพรล้ำค่าของชาวตะวันออก โสมเกาหลีจึงเริ่มเป็นที่นิยมในหมู่ชนชั้นสูงในยุโรป

     ช่วงปีคศ.1613-1718 พระเจ้าหลุยส์ที่14 ได้ขยายอาณาเขตแผ่ไพศาลไปทั่วยุโรปจนพระองค์ได้รับการขนานนามว่า “ราชาเหนือพระอาทิตย์” ทำให้หลายๆ ประเทศในเอเชียกลางและเอเชียตะวันออก ต่างต้องการมีสัมพันธไมตรีด้วยจึงมีการส่งเครื่องบรรณาการไปถวายพระเจ้าหลุยส์ที่ 14 อยู่สม่ำเสมอ และโสมเกาหลีจัดเป็นเครื่องบรรณาการที่ได้รับความนิยมในการจัดส่งถวายแด่พระเจ้าหลุยส์ที่14เสมอๆ แม้แต่เอกอัครราชทูตไทยแห่งอาณาจักรสยาม (ตรงกับสมัยสมเด็จพระนารายณ์มหาราช) ก็เคยจัดโสมเกาหลีถวายเป็นเครื่องบรรณาการ แก่พระเจ้าหลุยส์ที่14 จนพระองค์เอ่ยปากว่า "โสมเกาหลีเป็นสมบัติอันล้ำค่าของชาวเอเชียตะวันออกจริงๆ"

     อันว่าคณะราชทูตประกอบด้วยโกษาปาน อุปทูต และตรีทูต คือ ขุนศรีวิสารวาจา เมื่อออกเดินทางโดยเรือเพื่อมุ่งสู่ฝรั่งเศสแล้วนั้น ส่วนหนึ่งของสีสันที่เกิดขึ้นระหว่างเดินทาง คือบทสนทนาต่างๆ ซึ่งถูกบันทึกไว้ทั้งโดยฝ่ายสยาม และฝรั่งเศส เรื่องด้วยมีบาทหลวงคนสำคัญ อย่าง “เดอ ชัวชีย์" ร่วมด้วย หนึ่งในข้อมูลที่ถูกบันทึกไว้ก็คือ “เมนูสุขภาพ” ซึ่งราชทูตคือ โกษาปานบอกสูตรให้แก่บาทหลวงคนดังกล่าว โดยถูกจดไว้อย่างละเอียดว่า โสม กับรังนกนางแอ่น คืออาหารเพื่อสุขภาพของชาวสยาม โดยให้เอาแม่ไก่ดำควักเครื่องในออก แล้วนำรังนกนางแอ่นแช่น้ำ ฉีกฝอย พร้อมโสมหั่นเป็นแว่นเล็กๆ ยัดเข้าไปในท้องไก่ เย็บให้เรียบร้อย แล้วนึ่งจนเปื่อย จากนั้น นำไก่ รังนก โสม มารับประทานโดยไม่ต้องเติมเกลือและน้ำส้ม นี่คือรายละเอียดที่ปรากฏในบันทึกของ บาทหลวงเดอ ชัวซีย์ ที่ทำให้ทราบถึงตำรับสุขภาพของชาวสยามยุคพระนารายณ์ที่เห็นอย่างชัดเจนว่าเป็นสุตรที่รับอิทธิพลจากชาวจีน

     และในศตวรรษที่17เมื่อการค้าขายระหว่างประเทศกว้างขวางขึ้นมีบันทึกโดยนายคูเกอร์  เบกเกอร์ ผู้อำนวยการฝ่ายการค้าของบริษัท อีสต์ อินเดีย จำกัด ซึ่งส่งรายงานสถานการณ์ทางการค้าในแถบเอเชียให้บริษัทแม่ในประเทศ เนเธอร์แลนด์ว่า สินค้าที่มีมูลค่าและมีความสำคัญในแถบเอเชียตะวันออกประกอบด้วย ข้าว ทองแดง และ โสมเกาหลี

  เรียบเรียงข้อมูลจาก
https://www.matichon.co.th
เอกสารแจกงานเสวนา Happy Life รพ.ธนบุรี

ภาพประกอบ: http://www.pixabay.com